- ବଜେଟ୍
- ମୁଦିଖାନା ଖର୍ଚ୍ଚ
- ଘରୋଇ ଅର୍ଥନୀତି
ସ୍ପ୍ରେଡଶିଟ୍ ବିନା ମାସର ମୁଦିଖାନା ବଜେଟ୍ ହିସାବ କିପରି ରଖିବେ
ଟେବୁଲର ଝଞ୍ଝଟ ବିନା ଘରର ମାସିକ ମୁଦିଖାନା ଖର୍ଚ୍ଚ ଦେଖନ୍ତୁ: ବର୍ଗ ଅନୁସାରେ ବଣ୍ଟନ, ଗତ ମାସ ସହ ତୁଳନା ଏବଂ ଯେଉଁ ଉତ୍ପାଦରେ ସବୁଠୁ ଅଧିକ ଟଙ୍କା ଯାଏ।
· ପଢ଼ିବାକୁ 3 ମିନିଟ
ମାସ ଶେଷରେ କାର୍ଡ ଷ୍ଟେଟମେଣ୍ଟ ଦେଖିଲେ ମୁଦିଖାନା ଧାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକର ମୋଟ ପ୍ରାୟ ଆଶା ଠାରୁ ଅଧିକ ଆସେ। କିନ୍ତୁ ଷ୍ଟେଟମେଣ୍ଟରେ କେବଳ “Market X – 1.284,60 TL” ଲେଖା ଥାଏ। ସେଥିରୁ କେତେ ସଫାସୁତୁରା ସାମଗ୍ରୀରେ ଗଲା, କେତେ ଜଳଖିଆରେ ଗଲା, କେଉଁ ଉତ୍ପାଦ ବଜେଟ୍ ଉପରେ ସବୁଠୁ ଅଧିକ ଚାପ ପକାଇଲା? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଷ୍ଟେଟମେଣ୍ଟରେ ନାହିଁ, ରସିଦ ଭିତରେ ଅଛି।
ଏହି ଲେଖାରେ ଆମେ କହୁଛୁ ଟେବୁଲର ଝଞ୍ଝଟ ବିନା ଘରର ମାସିକ ମୁଦିଖାନା ବଜେଟ୍ ବର୍ଗ ବର୍ଗ କରି କିପରି ହିସାବ ରଖିହେବ।
ଟେବୁଲ୍ ପ୍ରାୟ ଅଧାରେ କାହିଁକି ରହିଯାଏ?
ବଜେଟ୍ ହିସାବ ରଖିବାର ଉତ୍ସାହରେ ଅନେକ ଲୋକ ଗୋଟିଏ ଟେବୁଲ୍ ଖୋଲନ୍ତି। ସ୍ତମ୍ଭ ତିଆରି ହୁଏ, ପ୍ରଥମ ସପ୍ତାହର ରସିଦ ଭରାଯାଏ। ତା’ପରେ:
- ପ୍ରତ୍ୟେକ ରସିଦ ଧାଡ଼ି ଧାଡ଼ି କରି ଲେଖିବାକୁ ସମୟ ଲାଗେ।
- କେଉଁ ଉତ୍ପାଦ କେଉଁ ବର୍ଗରେ ଯିବ ତାହା ପ୍ରତିଥର ଭାବିବାକୁ ପଡ଼େ।
- କିଛି ରସିଦ ଛାଡ଼ି ହୋଇଯାଏ, ତା’ପରେ ଧରିବା ଅସମ୍ଭବ ହୁଏ।
- ମାସ ଶେଷରେ ଟେବୁଲ୍ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିବାରୁ ସଂଖ୍ୟା ଉପରେ ଭରସା ରହେ ନାହିଁ।
ସମସ୍ୟା ଅନୁଶାସନର ନୁହେଁ, ପରିଶ୍ରମର। ହିସାବ ଚାଲିବା ପାଇଁ ରସିଦ ଦର୍ଜ କରିବାକୁ କିଛି ସେକେଣ୍ଡ ହିଁ ଲାଗିବା ଉଚିତ।
ଆମେ କେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଖୋଜୁଛୁ?
ଘରର ବଜେଟ୍ ପାଇଁ କେତୋଟି ମୌଳିକ ପ୍ରଶ୍ନ ଯଥେଷ୍ଟ:
- ଏହି ମାସରେ ଆମେ କେତେ ଖର୍ଚ୍ଚ କଲୁ?
- ଗତ ମାସ ତୁଳନାରେ କେତେ ପାର୍ଥକ୍ୟ?
- ଟଙ୍କା କେଉଁ ବର୍ଗକୁ ଯାଉଛି?
- ଆମେ ସବୁଠୁ ଅଧିକ କେଉଁ ଉତ୍ପାଦରେ ଖର୍ଚ୍ଚ କରୁ?
- ଆମେ ସବୁଠୁ ଅଧିକ କେଉଁ ଦୋକାନକୁ ଯାଉ?
ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ପ୍ରଶ୍ନ “କେଉଁଠି କମାଇ ପାରିବା?” ପ୍ରଶ୍ନର ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ବିନ୍ଦୁ।
ଗୋଟିଏ ଉଦାହରଣ ମାସ
ଧରନ୍ତୁ ଦୁଇ ଜଣିଆ ପରିବାରର ସେପ୍ଟେମ୍ବରର ରସିଦରୁ ଏପରି ଟେବୁଲ୍ ବାହାରିଲା:
| ବର୍ଗ | ଅଗଷ୍ଟ | ସେପ୍ଟେମ୍ବର | ପାର୍ଥକ୍ୟ |
|---|---|---|---|
| ଦୁଗ୍ଧଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ଅଣ୍ଡା | 1.820 TL | 2.050 TL | +230 TL |
| ଫଳ ଓ ପରିବା | 1.640 TL | 1.410 TL | −230 TL |
| ମାଂସ, କୁକୁଡ଼ା, ମାଛ | 2.380 TL | 2.610 TL | +230 TL |
| ଜଳଖିଆ ଓ ପାନୀୟ | 960 TL | 1.340 TL | +380 TL |
| ସଫାସୁତୁରା | 720 TL | 690 TL | −30 TL |
| ମୋଟ | 7.520 TL | 8.100 TL | +580 TL |
ଏହି ଟେବୁଲ୍ ରୁ କେତୋଟି କଥା ତୁରନ୍ତ ପଢ଼ିହୁଏ:
- ବୃଦ୍ଧିର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଅଂଶ ଜଳଖିଆ ଓ ପାନୀୟରୁ ଆସୁଛି।
- ଫଳ ଓ ପରିବା କମିଛି; ଏହା ଋତୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ହୋଇପାରେ।
- ସଫାସୁତୁରା ପ୍ରାୟ ସମାନ।
କେବଳ ମୋଟ ସଂଖ୍ୟା ଦେଖିଥିଲେ ଆପଣ କହିଥାନ୍ତେ “ଏହି ମାସରେ 580 TL ଅଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ହେଲା।” ବର୍ଗ ଅନୁସାରେ ବିବରଣୀ କହେ କେଉଁଠି ଦେଖିବାକୁ ହେବ।
ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିଲା ନା ଦାମ ବଢ଼ିଲା?
ଗତ ମାସ ଠାରୁ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିବାର ଦୁଇଟି ଉତ୍ସ ହୋଇପାରେ:
- ଆପଣ ଅଧିକ କିମ୍ବା ଅଲଗା ଜିନିଷ କିଣିଲେ। ଅତିଥି ଆସିଲେ, ନୂଆ ଉତ୍ପାଦ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ମହଜୁଦ କଲେ।
- ସେହି ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକ ମହଙ୍ଗା ହେଲା। ସେହି ଟୋକେଇ ଅଧିକ ଟଙ୍କାରେ ପଡ଼ିଲା।
ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଅଲଗା କରିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, କାରଣ ସମାଧାନ ଭିନ୍ନ। ପ୍ରଥମଟି ଅଭ୍ୟାସ ସହ ଜଡ଼ିତ, ଦ୍ୱିତୀୟଟି ଦାମ ସହ। ସମାନ ଉତ୍ପାଦର ଦାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖିବାକୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବାସ୍କେଟ୍ ସୂଚକାଙ୍କ ଏବଂ ଉତ୍ପାଦ ଅନୁସାରେ ଦାମ ଇତିହାସ କାମରେ ଆସେ।
ସବୁଠୁ ଅଧିକ ଟଙ୍କା ଯାଉଥିବା ଉତ୍ପାଦ
ବର୍ଗ ବିବରଣୀ ପରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପାଦ ହେଉଛି ଉତ୍ପାଦ ତାଲିକା। ଅଧିକାଂଶ ଘରେ ମାସିକ ବଜେଟ୍ ର ବଡ଼ ଅଂଶ ଅଳ୍ପ କେତୋଟି ଉତ୍ପାଦରୁ ଆସେ: ମାଂସ, ଚିଜ୍, କଫି, ଡିଟର୍ଜେଣ୍ଟ ଭଳି ନିୟମିତ ଏବଂ ତୁଳନାତ୍ମକ ଭାବେ ମହଙ୍ଗା ଜିନିଷ।
ଏହି ଉତ୍ପାଦଗୁଡ଼ିକରେ ଛୋଟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଆଣେ:
- ବଡ଼ ପ୍ୟାକ୍ ର ଏକକ ଦାମ କମ୍ ଥିଲେ ଓ ଆପଣ ତାହା ବ୍ୟବହାର କରି ଶେଷ କରିପାରିଲେ, ପ୍ୟାକ୍ ବଦଳାନ୍ତୁ।
- ଅଫରରେ କିଣିଥିବା ଉତ୍ପାଦର ଦେଇଥିବା ଏକକ ଦାମ ଦେଖନ୍ତୁ; ରିହାତି ପ୍ରକୃତରେ ରିହାତି କି?
- କେଉଁ ଉତ୍ପାଦର ପ୍ୟାକ୍ ଛୋଟ ହୋଇଯାଇଛି ତାହା ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତୁ (ପ୍ୟାକ୍ ଛୋଟ, ଦାମ ସମାନ)।
ସବୁଠୁ ଅଧିକ ଯାଉଥିବା ଦୋକାନ
କେଉଁ ଦୋକାନକୁ କେତେଥର ଯାଆନ୍ତି ତାହା ଜାଣିବା ମଧ୍ୟ ଉପକାରୀ। ସପ୍ତାହରେ ପାଞ୍ଚଥର ଛୋଟ କିଣାକିଣି ମାନେ ସାଧାରଣତଃ ସପ୍ତାହରେ ଥରେ ବଡ଼ କିଣାକିଣି ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଯୋଜନାହୀନ ଜିନିଷ। ଏ ବିଷୟରେ ଆପଣଙ୍କ ନିଜ ରସିଦ କ’ଣ କହୁଛି ଦେଖନ୍ତୁ।
ଗୋଟିଏ ସରଳ ମାସିକ ଅଭ୍ୟାସ
- ପ୍ରତ୍ୟେକ କିଣାକିଣି ପରେ: ରସିଦ ସେହି ଦିନ ସ୍କାନ୍ କରନ୍ତୁ କିମ୍ବା e-Arşiv PDF ସେୟାର୍ କରନ୍ତୁ।
- ମାସ ମଝିରେ: ଏହି ମାସର ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋଟ ଗତ ମାସର ସମାନ ସମୟ ସହ ତୁଳନା କରନ୍ତୁ।
- ମାସ ଶେଷରେ: ବର୍ଗ ବଣ୍ଟନ ଏବଂ ସବୁଠୁ ଅଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥିବା ଉତ୍ପାଦ ଦେଖନ୍ତୁ। ଗୋଟିଏ-ଦୁଇଟି ପରିବର୍ତ୍ତନ ବାଛନ୍ତୁ।
ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ଦରକାର ନାହିଁ। ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଇସାର ଯୋଜନା କରିବା ନୁହେଁ, ଟଙ୍କା କେଉଁଠି ଯାଉଛି ତାହା ଦେଖିବା।
Tasarruf ସହ ମାସିକ ବଜେଟ୍
Tasarruf ପ୍ରତ୍ୟେକ ରସିଦକୁ ଧାଡ଼ିରେ ବିଭକ୍ତ କରେ ଏବଂ ଉତ୍ପାଦକୁ ବର୍ଗରେ ରଖେ। ମାସିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ସ୍କ୍ରିନ୍ ରେ ଆପଣ ଏହି ମାସ, ଗତ ମାସ ଏବଂ ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ, ବର୍ଗ ବଣ୍ଟନ, ସବୁଠୁ ଅଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥିବା ଉତ୍ପାଦ ଏବଂ ସବୁଠୁ ଅଧିକ ଯାଉଥିବା ଦୋକାନ ଦେଖନ୍ତି। ଟେବୁଲ୍ ରଖିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ମାସିକ ମୋଟ ଓ ଦାମ ଇତିହାସ ମାଗଣା ପ୍ଲାନ୍ ରେ ମଧ୍ୟ ସବୁବେଳେ ଖୋଲା ରହେ। ଆପ୍ କୁ Tasarruf ମୂଳପୃଷ୍ଠା ରେ ଦେଖିପାରିବେ।